Debaty sejmowex904 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie możliwości wyliczania opłat eksploatacyjnych w oparciu o faktycznie zużytą wodę na potrzeby lecznictwa oraz rozlewnictwa z ujęć wód leczniczych

   Odpowiadając na interpelację posła Czesława Pogody dotyczącą ustalania opłat eksploatacyjnych za wydobywanie wód leczniczych w oparciu o faktycznie (wykorzystaną) zagospodarowaną ilość wód dla potrzeb lecznictwa i rozlewnictwa, uprzejmie informuję, że:    Stawki opłat eksploatacyjnych za wydobywanie kopalin, w tym za wydobywanie wód leczniczych ustalone zostały w ustawie Prawo geologiczne i górnicze (DzU nr 27, poz. 96, z późn. zm.). Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie opłat eksploatacyjnych (DzU nr 153, poz. 1746) stawka opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie wód leczniczych ustalona została na 2,07 zł za m3 wydobytej wody, co znajduje swoje uzasadnienie z uwagi na specyfikę tej kopaliny.    Ustawodawca, ustalając jednolitą stawkę opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie danego rodzaju kopaliny niezależnie od jej przeznaczenia miał na uwadze przede wszystkim racjonalne gospodarowanie zasobami kopalin oraz równe traktowanie podmiotów korzystających z tych kopalin.    Do 2002 r. za wydobywanie wód leczniczych stosowanych do zabiegów balneoterapii w lecznictwie uzdrowiskowym było zwolnienie z opłat eksploatacyjnych, a za wydobywanie wód leczniczych wprowadzanych do obrotu rynkowego opłata eksploatacyjna wynosiła 2% ceny sprzedaży, co w praktyce powodowało, że opłata eksploatacyjna za ten sam typ wód leczniczych była bardzo zróżnicowana w zależności od ceny produktu, a fakt jej pobierania wynikał ze sposobu wykorzystania tej samej kopaliny.    Wody lecznicze są szczególnym rodzajem wód podziemnych i dlatego też w odróżnieniu od zwykłych wód podziemnych zaliczone zostały do kopalin, a ich wydobywanie podlega przepisom Prawa geologicznego i górniczego, a nie Prawa wodnego. Do złóż leczniczych zaliczone zostały złoża wód o szczególnie cennych walorach wynikających z mineralizacji, własności fizycznych i chemicznych wód, ilości i warunków występowania.    Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze opłatę eksploatacyjną ustala się jako iloczyn kwoty stawki (2,07 zł) i ilości kopaliny wydobytej w okresie rozliczeniowym. W odniesieniu do wód leczniczych eksploatowanych samoczynnie wątpliwości może budzić ustalenie ilości wydobytej wody leczniczej przez przedsiębiorcę górniczego. W przypadku wydobywania wód leczniczych ˝samowypływem˝ z ujęcia i braku możliwości całkowitego zagospodarowania wydobytej wody oraz przy założeniu, że ilość wypływającej samoczynnie z ujęcia wody jest równa wydobyciu, rzeczywiście nastąpiłby bardzo istotny wzrost opłat eksploatacyjnych wnoszonych przez spółki uzdrowiskowe.    Zasada racjonalnego wykorzystania i ochrona zasobów wód leczniczych powinny być spełnione przy ich użytkowaniu w każdym przypadku, w tym również w warunkach samowpływu.    Istotny wpływ na wielkość oddziaływania na zasoby oraz na sposób wykorzystania mają rozwiązania techniczne ujęć wód leczniczych, które można podzielić na:    - ujęcia źródlane, z których tylko część wody z obudowanego źródła pobierana jest do celów leczniczych i/lub rozlewniczych,    - ujęcia galeriowe, w których poziome wyrobisko górnicze, najczęściej sztolnia, pełni rolę drenu podziemnego, zbierającego niewielkie dopływy wód z systemu spękań i szczelin,    - ujęcia otworowe lub szybowe, które pełnią funkcję drenu pionowego i są wykonywane metodami wiertniczymi lub górniczymi oraz przystosowane są do poboru dużych ilości wody.    Przy eksploatacji ujętych źródeł i ujęć galeriowych jako wydobycie należy przyjmować ilość wód pobranych i zagospodarowanych do celów leczniczych i rozlewniczych, ponieważ w warunkach naturalnych źródła są miejscem wypływu wód podziemnych na powierzchnię terenu, niezależnie od częściowego ich wykorzystania. Pobór wód ze źródła nie zwiększa jego wydajności, a tym samym nie wpływa na zasoby wód. Ujęcia źródlane winny być opomiarowane w sposób umożliwiający określenie ilości zagospodarowanej wody i za tę ilość winna być ustalana opłata eksploatacyjna.    W przypadku ujęć otworowych wykonanych specjalnie do poboru wody za wydobycie należy uznawać całkowitą ilość wody pobraną z ujęcia i opłata eksploatacyjna powinna być ustalana za całkowitą ilość wydobytych wód, w tym również tych wydobytych samowypływem. Nieuzasadnione wydobywanie wody leczniczej w przypadku tych ujęć może bowiem negatywnie wpływać na złoże wód leczniczych (zasoby i jakość). Opłaty eksploatacyjne winny spełniać rolę stymulatora wymuszającego wydobywanie wód leczniczych z tych ujęć w ilościach pokrywających zapotrzebowania na ten surowiec leczniczy. Istnieje wiele rozwiązań technicznych zgodnych z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, umożliwiających ograniczenie samowypływu z takich ujęć.    Podkreślenia wymaga fakt, że wody mineralne produkowane na bazie wód podziemnych ze złóż leczniczych są wysoko oceniane przez konsumentów przede wszystkim z uwagi na ich szczególną jakość i markę. Odzwierciedleniem wysokiej jakości wód jest również wyższa cena rynkowa butelkowanych wód mineralnych pochodzących ze złóż wód leczniczych od ceny wód mineralnych produkowanych na bazie zwykłych wód podziemnych. Z uwagi na powyższe stawki opłat za wydobywanie tych wód są wyższe niż stawki za pobór wód zwykłych. Cena surowca (wody podziemnej ze złoża wód leczniczych) w 1 dm3 (1 l) wody mineralnej przy stawce opłaty eksploatacyjnej 2,07 zł za m3 wynosi tyko 0,00207 zł, przy cenie produktu ca 1-1,5 zł za 1-litrową butelkę. W świetle powyższych danych uznanie ustalonej stawki 2,07 zł za m3 wydobytej wody leczniczej za zbyt wysoką jest nieuzasadnione.    Jednocześnie uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 55 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, przedsiębiorca górniczy zobowiązany jest do zmiany projektu zagospodarowania złoża kopaliny, m.in. w razie istotnych zmian warunków technicznych lub szczególnych uwarunkowań ekonomicznych wydobywania kopaliny i to są działania, które spółki uzdrowiskowe mogą podjąć, aby przystosować warunki korzystania z wód leczniczych do nowego stanu prawnego.    Minister    Stanisław Żelichowski    Warszawa, dnia 8 kwietnia 2002 r.